Dạo gần đây, tôi quan tâm đặc biệt đến vấn đề tự do nội tại. Lời Kinh Thánh nói về việc Chúa Kitô giải thoát chúng ta trong thư thánh Phao-lô gởi tín hữu thành Ga-lat (Gl 5:1) mang một ý nghĩa mới đối với tôi. Vấn đề này cũng là vấn đề trọng tâm của triết lý Hy Lạp, như bản năng, nó gắn liền không tách rời được với khái niệm về cuộc sống. 

Épictète sinh vào khoảng những năm 50 ở Hierapolis. Ông từng là nô lệ và bị chủ đánh đập đến què chân. Ông bị đem đến thành phố La Mã để làm nô lệ phục vụ cho ông Epaphrodite, một người cũng nô lệ như ông, được vua Néron giải phóng, Epaphrodite đối xử một cách vô nhân đạo với ông.

Thánh Jean Chrysostome sinh vào khoảng năm 344 đến 354 trong một gia đình quý tộc ở Antioche. Ông được ông Libanius, một nhà hùng biện lương dân nổi tiếng vào thời đó đào tạo. Khi đã lớn tuổi ông mới rửa tội, ông sống hai năm trong nhà tu nhưng vì sức khỏe kém, ông phải về Antioche. 

Trong cuốn sách “Các con đường tự do”, tôi đã giới thiệu  giáo huấn Kinh Thánh về chủ đề này. Tôi muốn ngừng ở ba đoạn trong các sách cuối cùng của Tân Ước để nối tiếp dòng suy nghĩ của thánh Jean Chrysostome, đây là những đoạn có cùng suy nghĩ với phái khắc kỷ và triết lý Hy Lạp, đều có cùng mục đích là chuyển đạt sứ điệp kitô cuối thế kỷ thứ I vào  thế giới Hy Lạp. 

Lá Thư Đầu Tiên của thánh Phê-rô có thể được viết vào năm 90. Tác giả cổ vũ và khuyến khích người kitô giữ lòng kiên định vì lúc đó họ sống trong một thế giới thù nghịch, càng ngày càng thảm hại. 

Được Chúa Kitô cứu chuộc là được giải thoát khỏi đời sống phù phiếm mà do truyền thống cha ông đã để lại. Giải thoát khỏi một đời sống vô nghĩa, trống không. Một đời sống bị xem là đời sống không mục đích, vô ích, không giá trị. Đó không phải là một đời sống mong muốn. 

Bức thư thánh Phao-lô gởi ông Ti-mô-thê diễn tả ân sủng khi chúng ta có được Đức Giêsu Kitô ở trong lòng theo tinh thần của Thư Thứ Nhất thánh Phê-rô. Nó cũng xem sự cứu chuộc là một cách giải thoát chúng ta khỏi các phức hệ vô nghĩa. Chắc chắn bức thư này viết vào khoảng năm 100. 

Các khẳng định trong bức thư gởi ông Ti-mô-thê có thể so sánh với nhãn quan thần bí chúng ta thấy ở Thầy Eckhart. Ông nói đi qua bức tường hữu hạn để bước ra lãnh vực của nguồn gốc vô tận và không được tạo dựng. 

Sẽ không đủ để xem các lời khẳng định trong bức thư gởi ông Ti-mô-thê như chủ đề mà chúng ta đơn giản phải chấp nhận. Làm sao thực hiện lời giang dạy này vào một đời sống ngay thẳng và tự do? Bức thư gởi ông Ti-mô-thê dùng hình ảnh xuất hiện, từ xuất hiện rất quen thuộc với những người đời xưa và tôi nghĩ, 

Sự xuất hiện ân sủng cứu độ của Thiên Chúa nơi Đức Giêsu Kitô giáo huấn chúng ta sống chừng mực, một từ ngữ ngày hôm nay khoa tâm lý chuyển bản vị vẫn còn dùng để kêu gọi sống có ý thức. Đó là nhận biết một thực tế đích thực, ý thức giây phút sống hiện tại và sống hết mình với nó.