Bức hoạ chân tướng của dân thành Nhã Điển (Hy Lạp) do nhà họa sĩ Pa-ra-xiô vẽ thật thần tình ! Bằng những nét tính tình tự nhiên, linh hoạt và thay đổi của họ, ông đã lột trần được chân tướng họ như sau : nóng giận, bất công, thay đổi, lịch thiệp, khoan hồng, thương xót, kiêu kỳ, vẻ vang, khiêm tốn, làm phách và nhát gan : tất cả ! Phần tôi, tôi cũng muốn đặt chung trong lòng con, Philôtê, sự giàu có với đức khó nghèo sự chăm lo với lòng khinh chê các của thế tạm.
Philôtê thân mến, nếu con nghèo túng thật, thì con cần nghèo khó cả trong tinh thần. Phải biến tình cảnh bó buộc ấy nên một nhân đức, sử dụng viên ngọc khó nghèo quí báu ấy cho đáng với giá trị nó. Nó không chói sáng ở trần gian này ; dầu vậy, nó tuyệt đẹp tuyệt sang.
Trong các thị dục, tình yêu đứng đầu. Nó là chúa các tâm tình của trái tim. Nó lôi cuốn mọi cái khác về nó, làm cho ta nên giống cái nó yêu. Philôtê thân mến, con hãy ý tứ đừng để mình có tình yêu xấu, vì con sẽ thành xấu ngay. Mà tình bạn là tình yêu nguy hiểm nhất, vì các tình yêu khác có thể không cần tương giao, song tình bạn lại hoàn toàn xây trên nền ấy. Ta không thể nối tình bạn với một người mà không thông chia tính nết của họ.
Đặc tính của thần dữ khi nó biến đổi thành “thần ánh sáng”, là trước tiên nó đi vào trong những tình cảm của linh hồn đạo đức và kết thúc bằng cách gợi lên trong linh hồn đó những cái riêng tư của nó
Khi tình bè bạn ấy xảy ra giữa hai người khác phái, không có ý đưa đến hôn nhân, tình bạn ấy gọi là ái tình lãng mạn. Vì chỉ là một thứ tình bạn nửa chừng hay đúng hơn một thứ tình bạn mơ hồ, mang tính cách tạm bợ và khiếm khuyết, nên không thể đội tên là tình bằng hữu hay tình yêu.
Khi mà một nguyên nhân đến trước sự yên ủi thiêng liêng, thần lành và thần dữ đều có thể là tác giả, nhưng mục đích của họ thì khác nhau. Thần lành luôn muốn sự bổ ích cho linh hồn
Hỡi Philôtê, con hãy yêu mỗi người với một tình bác ái. Nhưng chỉ nên kết bạn với người có thể thông giao với con về các câu chuyện nhân đức. Càng đem các nhân đức cao đẹp hơn bao nhiêu vào việc giao dịch ấy, tình bạn của con càng hoàn hảo. Nếu giao dịch trong các chuyện văn chương, khoa học, đã hẳn tình bạn cũng đã đáng khen, càng đáng khen hơn nếu là trong các chuyện nhân đức, như đức khôn ngoan, tiết độ, dũng cảm và công bình.
Chỉ mình Thiên Chúa mới ban sự yên ủi cho linh hồn mà không cần những nguyên nhân trước đó, bởi vì chỉ mình Đấng Tạo Hoá mới ra vào được trong linh hồn và kích động trong đó những chuyển động nội tâm
Đặc tính riêng của Thiên Chúa và các thiên thần của Ngài khi hành động trong một linh hồn là xua đuổi đi sự hỗn độn và sự buồn rầu mà kẻ thù cố gắng đem vào trong đó
Cuối cùng, nó bắt chước một tướng chỉ huy khi ông muốn chiếm được một chỗ mà ông hy vọng là chiếm được một chiến lợi phẩm có giá trị. Ông củng cố doanh trại của mình
