Trong chương trước, hồng y Jorge Bergoglio đã đưa ra một định nghĩa có tính cách xây dựng: “Chân thành mà nói, tôi nghĩ vai trò thiết yếu của Giáo Hội ngày hôm nay không phải là giảm số giới luật, nên hay không nên làm dễ dàng chuyện này chuyện kia, nhưng vai trò thiết yếu của Giáo Hội là phải đi ra khỏi tháp ngà, đến với giáo dân, biết từng người giáo dân một.”
Chúng tôi không thể nào khép lại cuộc phỏng vấn về Giáo Hội mà không đề cập đến hai chủ đề nhạy cảm: nạn ấu dâm và vấn đề độc thân của các linh mục. Rất nhiều vụ tai tiếng ấu dâm của các linh mục, đặc biệt những vụ ở Mỹ đã phải làm cho Tòa Thánh có một thái độ mới để đối phó với những tình huống cực kỳ nghiêm trọng,
Trong một xứ sở như xứ sở Á Căn Đình, người dân sống từ cơn khủng hoảng này đến cơn khủng hoảng khác, buộc chúng tôi phải suy nghĩ về những lý do vì sao chúng tôi không có khả năng khai thác tiềm năng có thể khai thác được với nguồn tài năng phong phú mà mọi người có thể hưởng.
Sự không có khả năng của người dân để tạo một gắn bó chặt chẽ với xã hội là một trong những lý do gây ra sự đi xuống của Á Căn Đình. Các tiềm năng riêng lẻ từng người không có tác dụng trên tập thể được. Trên điểm này, hồng y Jorge Bergoglio thường nhận thấy,
Trong khi ngồi chờ ở phòng đợi, chúng tôi thấy cha đi qua, tay cầm bình thủy và một gói bánh, việc này làm chúng tôi tò mò, vì cha không có thói quen ăn buổi lỡ giữa hai lần tiếp khách. Vài phút sau chúng tôi thấy cha tiễn một cặp vợ chồng nghèo với hai đứa con.
Hòa giải quốc gia là một đòi hỏi lặp đi lặp lại trong các bài viết của các giám mục Á Căn Đình, nhất là từ cuộc bạo động chính trị làm cho đất nước lâm vào cảnh tang tóc cho đến khi vãn hồi nền dân chủ năm 1983.
Khi đức giáo hoàng Gioan Phaolô II sắp mất, các tiên đoán ứng viên kế vị lan rộng; tên của hồng y Bergoglio xuất hiện trên hầu hết các tiên đoán của các ký giả chuyên nghiệp (cuộc phỏng vấn này thực hiện năm 2009-2010).
Thế kỷ 20 mở đầu đầy cả lạc quan. Nhưng có ai tưởng tượng được thế kỷ này có hai cuộc thế chiến? Nạn diệt chủng ở Arménie, Lò thiêu người Do Thái? Sự hung ác của chế độ Stalin ở tầm mức quá rộng lớn? Các tiến bộ chính trị, xã hội, khoa học, kỹ thuật không đủ để làm cho một số lớn dân chúng trên thế giới có đủ tự do và công bằng.
Điều quan trọng trong thời kỳ sầu khổ thiêng liêng, đừng làm một thay đổi nào, nhưng hãy giữ vững và kiên trì trong những quyết định và trong sự quyết tâm mà chúng ta có trước khi bị sự sầu khổ thiêng liêng, hoặc ngay trong thời gian được sự yên ủi.
Sự yên ủi thiêng liêng. Gọi yên ủi là một chuyển động bên trong được kích thích trong tâm hồn, và bởi đó nó bắt đầu bừng cháy lên trong tình yêu của Đấng Tạo Hoá và Thiên Chúa và xảy đến là không muốn yêu mến bất cứ tạo vật nào nữa trên thế gian vì nó, nhưng chỉ còn một mình Đấng Tạo Hoá của muôn loài.
