Các khẳng định trong bức thư gởi ông Ti-mô-thê có thể so sánh với nhãn quan thần bí chúng ta thấy ở Thầy Eckhart. Ông nói đi qua bức tường hữu hạn để bước ra lãnh vực của nguồn gốc vô tận và không được tạo dựng. 

Sẽ không đủ để xem các lời khẳng định trong bức thư gởi ông Ti-mô-thê như chủ đề mà chúng ta đơn giản phải chấp nhận. Làm sao thực hiện lời giang dạy này vào một đời sống ngay thẳng và tự do? Bức thư gởi ông Ti-mô-thê dùng hình ảnh xuất hiện, từ xuất hiện rất quen thuộc với những người đời xưa và tôi nghĩ, 

Sự xuất hiện ân sủng cứu độ của Thiên Chúa nơi Đức Giêsu Kitô giáo huấn chúng ta sống chừng mực, một từ ngữ ngày hôm nay khoa tâm lý chuyển bản vị vẫn còn dùng để kêu gọi sống có ý thức. Đó là nhận biết một thực tế đích thực, ý thức giây phút sống hiện tại và sống hết mình với nó. 

Chúng ta có thể nghĩ “sống theo công chính” như triết gia Épictète nói là không làm điều xấu, không gây thiệt hại, không đi ngược với thứ trật bên trong. Như thế ở đây chúng ta lại thấy ý tưởng này cũng được khoa tâm lý chuyển bản vị khẳng định. Đối với Bugental, đây là sống hòa hợp với bản chất tự nhiên của loài người và với thực tế. 

Điều ngạc nhiên là đối với khoa tâm lý chuyển bản vị khái niệm thứ ba, khái niệm sùng kính, lại cũng là một phần của đời sống có tự do và có ý thức. Bugental, sau khi đã nói về nghệ thuật sống có ý thức và không nên ép mình đi tìm ở bên ngoài những gì làm cho mình tin tường và thỏa mãn vì mình có ý thức về đời sống nội tâm của mình,

Nhờ vinh quang và sức mạnh ấy, Thiên Chúa đã ban tặng chúng ta những gì rất quý báu và trọng đại Người đã hứa, để nhờ đĩ, anh em được thơng phần bản tính Thiên Chúa, sau khi đã thốt khỏi cảnh hư đốn do dục vọng gây ra trong trần gian. 

Theo bức Thư Thứ Nhì của thánh Phê-rô, chúng ta nhận ơn thông dự vào đời sống thật bởi vì chúng ta được Chúa Kitô kêu gọi và chúng ta tin vào lời loan báo của các thánh tông đồ. Thánh Phê-rô muốn chúng ta hiểu như thế mới thực sự xứng đáng là người kitô, tin vào sứ điệp Sách Thánh nói với chúng ta. 

Đời sống của ai trung thực theo thiên tính với tám đức tính này thì không thể không sinh hoa trái. Đó là đời sống của hoa quả bốn mùa cho phép chúng ta là biết Chúa một cách sâu xa trong tâm hồn. Dồi dào là một khía cạnh thiết yếu của cuộc sống. Đời sống con người cũng là một đời sống tăng trưởng và sinh hoa kế trái; tám đức tính phù với thiên tính sẽ làm nó nở hoa. 

Đâu là mối liên hệ giữa nội dung bức thư của thánh Phê-rô và chủ đề tự mình làm khổ mình và tự do nội tâm? Ai cứ thường xuyên chú tâm vào những vấn đề của mình thì tự làm khổ mình. Ai cứ nghĩ mình phải thoát ra khỏi các lo lắng này thì lại càng dính vào nó. 

Tôi muốn kết luận các suy nghĩ về chủ đề mình tự làm khổ mình, về con đường Kinh Thánh và về huyền nhiệm của tự do bằng câu chuyện trong sách Talmud cha Henri Nouwen kể lại: